Cizre ve Yüksekova Neden İl Merkezi Olmalı?
Dr. Nejat TARAKÇI, Jeopolitikçi ve Stratejist
Dr. Nejat TARAKÇI, Jeopolitikçi ve Stratejist
Yayın Tarihi : 21.1.2016
Cizre ve Yüksekova Neden İl Merkezi Olmalı?
Giriş
Son üç günden beri Şırnak ve Hakkâri il merkezlerinin Cizre ve Yüksekova’ya taşınması konusu Türkiye’nin gündemini meşgul etmektedir. Bölgedeki PKK’ya yönelik kararlı mücadelenin bu projede etkili olduğu açıktır. Bu kararda güvenlik endişesi öne çıkmakla beraber uzun vadede hem yönetimsel kontrolü sağlamada hem de hizmet kolaylığında etkin olacağı söylenebilir. Güvenlik sorunu nedeniyle gündeme gelen Hakkâri ve Şırnak il merkezlerinin Yüksekova ve Cizre’ye taşınma projesini güvenlik, psikolojik, yönetimsel ve ekonomik olmak üzere dört alanda ele almak gerekir.
 
Neden Yüksekova?
Yönetimsel olarak Hakkâri ili ele alındığında 2014 nüfus sayımı sonuçlarına göre 276 bin kişi yaşamaktadır. Bu nüfusun 4 ilçeye dağılımında 118 bin kişi ile Yüksekova’nın (% 43) başı çektiği 80 bin kişilik Hakkâri merkez nüfusundan (% 29) 30 bin kişi daha kalabalık olduğu görülmektedir. Diğer taraftan Hakkâri ilinin % 45’i köy ve beldelerde yaşamaktadır. Yeni açılan hava limanı da Yüksekova’dadır. Hakkâri, coğrafi olarak kentleşmesi ve genişlemesi zor bir konumda bulunmaktadır. Bu bağlamda Hakkâri il merkezinin Yüksekova’ya taşınması yönetimsel açıdan önemli avantajlar sağlayacaktır. Böylece genişleyecek kentleşme ile birlikte kırsal kesimde yaşayan nüfusun azaltılması mümkün olabilecektir. Buna paralel olarak halkın daha merkezi bir idari yapı sayesinde hizmet alımı daha kolay ve süratli hale gelecektir. Bundan Bu yapı aynı zamanda güvenlik yönüyle devletin yönetimsel kontrol ve denetimini de daha etkin hale getirecektir.
 
Neden Cizre?
Cizre’ye gelince, sınır ilçemizdir. Silopi ile birlikte Türkiye – Irak- Suriye sınırının kesişme noktasında bulunmaktadır. Güvenlik yönüyle çok önemli bir bölgedir. PKK terörünün 1984’de burada başlatılması tesadüf değildir. Suriye, Irak ve Türkiye Kürtlerinin birleşme projesinin merkezinde bulunmaktadır. Cizre 33 km. mesafedeki Silopi bağlantısı ile Musul’a giden kara yolunu da kontrol etmektedir. Beytüşşebap hariç Şırnak iline bağlı ilçelerin tümü 100 km. çaplı bir çemberin içinde bulunmaktadır. Bu bağlamda idari yapı ve ulaşım kolaylığı yönüyle çok merkezi bir coğrafi konuma sahiptir. Cizre’nin il merkezi yapılması psikolojik açıdan PKK’ya, PKK’yı destekleyen yabancı güçlere, Suriye ve Irak’a güçlü bir mesaj olacaktır. Şu anda Suriye sınırında il merkezi olarak sadece Kilis bulunmaktadır. Cizre, sınırdaki ikinci il merkezimiz olacaktır. Hatta Mardin il merkezinin de Nusaybin’e taşınması düşünülmelidir.
 
Sonuç
İl yapılanması, idari yönden olduğu kadar güvenlik ve ekonomik açıdan da etkili bir çekim merkezi yaratma kapasitesine sahiptir. Çekim gücü yüksek sınır illeri ileride komşu ülkelerle olan ilişkilere de olumlu katkı yapacaktır. Suriye iç savaşı öncesi Gaziantep’teki bir alışveriş merkezine ayda 80 bin Suriyeli geliyordu. Bu kararı değerlendirirken 1980’de projelendirilen ve bugüne kadar %17’si tamamlanan Güneydoğu Anadolu Projesini (GAP) de unutmamak gerekir. 50 milyar dolarlık bu proje enerji ve sulama ile bölgede 1 milyon 800 bin hektarlık alanı sulanabilir yapacaktır. Suriye sınırındaki mayınlar temizlendiğinde sınır illerimiz muazzam bir ekonomik güç merkezi olacaklardır. Mayıs ayında Viranşehir’e yolunuz düşerse Yozgat’ın Yerköy’ünden gelen biçerdöverlerin on binlerce dönüm araziden sulama ile fışkıran ekinlerle nasıl dans ettiğini görebilirsiniz. Dünyadaki yeni kalkınma modeli değişmiştir.  Ülkelerin modern tarım yöntemlerine dayalı olarak kalkınma modelleri öne çıkmaktadır. Bunu bize büyük oranda GAP sağlayacaktır. GAP projesi başladığından beri Türkiye’deki Batılı resmi görevlilerin en çok ziyaret ettiği yer Güney Doğu Anadolu olmuştur. GAP, Türkiye’nin üretimine bir Türkiye daha ekleyecek bir projedir. PKK terörünün 1984’de Cizre’den başlamasının da GAP ile yakın ilgisi olduğunu unutmayalım.
 
Ocak 2016
İlgili Döküman İçin Tıklayın
Diğer Yazıları
© 2018 TASAM Tüm hakları saklıdır.
Developer KILIC